تغییر حزب شهردار ازمیر و پیوستن به حزب عدالت و توسعه

تغییر حزب شهردار ازمیر و پیوستن به حزب عدالت و توسعه

جمال توگای، شهردار کلانشهر ازمیر، در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ به حزب عدالت و توسعه (AKP) پیوست. مراسم اعطای نشان حزب در جریان «نشست افتتاحیه سال قانون‌گذاری نمایندگان AKP» در مرکز کنگره این حزب در آنکارا برگزار شد و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و رئیس کل AKP، شخصاً نشان حزب را به توگای اعطا کرد.

جمال توگای در انتخابات محلی مارس ۲۰۲۴ با کسب ۴۹.۹۷ درصد آرا، به عنوان نامزد حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به مقام شهرداری کلانشهر ازمیر رسید. او پس از صدور حکم «بطلان مطلق» (Mutlak Butlan) در ارتباط با روند داخلی CHP، در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ از این حزب استعفا داد و از آن تاریخ وظایف خود را به صورت مستقل ادامه داد.

توگای پیش از این هرگونه ادعا درباره پیوستن به حزب عدالت و توسعه را شدیداً رد کرده و چنین احتمالی را بعید می‌دانست. با این حال، در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ با رجب طیب اردوغان در مجتمع ریاست‌جمهوری دیدار کرد.

توگای در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۶ وارد مرکز کنگره AKP در آنکارا شد. هنگام ورود به ساختمان، در پاسخ به سوال خبرنگاران گفت: «ازمیر را بسیار دوست دارم.»

مراسم اعطای نشان در جریان نشست افتتاحیه سال قانون‌گذاری نمایندگان AKP برگزار شد. اردوغان سخنرانی خود را با عبارت «ازمیر امروز حال و هوای دیگری دارد، بسیار پرشور» آغاز کرد و سپس پیوستن توگای به حزب را اعلام نمود. اردوغان هنگام اعطای نشان گفت:

«به جمال توگای، شهردار کلانشهر ازمیر که امروز به جمع ما پیوست، می‌گویم به خانواده AKP خوش آمدی. در مسیر خدمت به ازمیر، مروارید دریای اژه، و برادران اهل ازمیر، با تمام امکانات از او حمایت خواهیم کرد.»

توگای نیز در سخنانی گفت: «بهترین سیاست، خدمت است و این را دریافته‌ام. خدمت به چنین شهری و مردمانش افتخار است.» او همچنین اظهار داشت: «حزب عدالت و توسعه پناهگاه بی‌کسان است.»

کمال قلیچداراوغلو، رئیس کل CHP، در واکنش به این تغییر حزب اعلام کرد که این تصمیم با هدف ایجاد مزیت برای گروهی خاص و حفظ موقعیت شخصی اتخاذ شده است. او همچنین افزود که پیش از واگذاری ریاست حزب، نسبت به توگای هشدار داده بود.

احزاب CHP، YENİ و TİP نیز در واکنش به این اقدام انتقادهای تندی را مطرح کردند. این انتقادها عمدتاً بر عدم پایبندی به رأی مردم، لزوم استعفا از سمت شهرداری و ناسازگاری این تصمیم با انتظارات رأی‌دهندگان متمرکز بود. CHP خواستار استعفای توگای از شهرداری شد. YENİ این تغییر حزب را به شدت محکوم کرد و بر لزوم استعفا تأکید نمود. TİP نیز این اقدام را ناسازگار با اعتماد رأی‌دهندگانی دانست که به او رأی داده بودند.

شورای شهر کلانشهر ازمیر ۱۸۴ عضو دارد. با پیوستن توگای به AKP، ریاست شهرداری به این حزب منتقل شد، اما اکثریت شورای شهر همچنان در اختیار احزاب مخالف باقی مانده است.

بر اساس آخرین آمار منتشرشده، ترکیب شورا به شرح زیر است:

• حزب YENİ: ۹۳ کرسی
• AKP: ۳۸ کرسی (با احتساب توگای به ۳۹ افزایش یافته)
• CHP: ۳۳ کرسی
• مستقل: ۱۲ کرسی (با احتساب توگای به ۱۱ کاهش یافته)
• MHP: ۷ کرسی
• BBP: ۱ کرسی

ازمیر از سال ۱۹۹۹ به طور مستمر توسط احزاب چپ‌گرا و سکولار اداره می‌شد. آخرین شهردار کلانشهر ازمیر از یک حزب راست‌گرا، بورهان اوزفاتورا از حزب ANAP بود که پیش از سال ۱۹۹۹ انتخاب شده بود. با پیوستن توگای به AKP، ازمیر پس از ۲۷ سال برای نخستین بار توسط یک حزب راست‌گرا اداره خواهد شد.

همچنین، AKP در طول ۲۴ سال تاریخ سیاسی خود هرگز نتوانسته بود ازمیر را در صندوق رأی انتخابات محلی فتح کند. این نخستین بار است که AKP از طریق انتقال سیاسی، مدیریت کلانشهر ازمیر را در اختیار می‌گیرد.

پس از انتشار خبر تغییر حزب توگای، اعتراضاتی در ازمیر برگزار شد. بیش از هزار نفر در اعتراض به پیوستن شهردار به AKP گرد هم آمدند. معترضان در میدان جمهوریت ازمیر تجمع کردند و پلیس با ایجاد موانع از راهپیمایی آنان جلوگیری کرد.

علاوه بر این، در پی این رویداد، نخستین استعفاهای جمعی در ازمیر آغاز شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که پس از پیوستن توگای به AKP، روند استعفاها در نهادهای زیرمجموعه شهرداری ادامه یافته است.