محمد شیخ
کارشناس مسائل سیاسی
۱۴ آذر ۱۴۰۲
اقدامات اقتصادی چند سال اخیر عربستان سعودی
برای تحلیل و بررسی اقدامات اقتصادی چند سال اخیر عربستان سعودی بهتر است اقدامات این کشور تحت چشم انداز ۲۰۳۰ بن سلمان را مورد مطالعه قرار داد.
در ابتدا به سرفصل های فهرست سند چشم انداز ۲۰۳۰ منتشر شده از سوی بن سلمان می پردازیم.
این سند دارای ۴ سر فصل انتشار یافت با عنوان های ( مجتمع حیوی: جامعه زنده، اقتصاد مزدهر: اقتصاد شکوفا، وطن طموح: کشور جاه طلب، کیف نحقق رویتنا: چگونه به چشم انداز خود برسیم) میباشد.
اهداف ذیل مجتمع حیوی:
- افزایش ظرفیت پذیرش زائران حج از ۸ میلیون به ۳۰ میلیون زائر.
- افزایش تعداد محوطه های باستانی ثبت شده در یونسکو حداقل به دو برابر.
- ۳ شهر عربستان در بین ۱۰۰ شهر برتر جهان قرار گیرند.
- هزینه خانوارها برای فرهنگ و سرگرمی در داخل پادشاهی از ۲.۹٪ به ۶٪ افزایش یابد.
- درصد ورزش حداقل یک بار در هفته از ۱۳ درصد به ۴۰ درصد افزایش یابد.
- ارتقای شاخص سرمایه اجتماعی از رتبه ۲۶ به رتبه ۱۰
- افزایش امید به زندگی از ۷۴ سال به ۸۰ سال
اهداف ذیل اقتصاد مزدهر:
- کاهش نرخ بیکاری از ۱۱.۶ درصد به ۷ درصد
- سهم شرکت های کوچک و متوسط در تولید ناخالص داخلی از ۲۰ درصد به ۳۵ درصد افزایش یابد.
- افزایش درصد مشارکت زنان در بازار کار از ۲۲ درصد به ۳۰ درصد
- اندازه اقتصاد ما افزایش یابد و از رتبه ۱۹ به ۱۵ برتر در جهان برسد.
- افزایش درصد محتوای داخلی در بخش نفت و گاز از ۴۰ درصد به ۷۵ درصد
- افزایش ارزش دارایی های صندوق سرمایه گذاری عمومی از ۶۰۰ میلیارد به بیش از ۷ تریلیون ریال سعودی.
- حرکت از جایگاه ۲۵ در شاخص رقابت پذیری جهانی به یکی از ۱۰ رتبه برتر
- افزایش نسبت سرمایه گذاری مستقیم خارجی در تولید ناخالص داخلی از ۳.۸ درصد به میانگین جهانی ۵.۷ درصد
- افزایش سهم بخش خصوصی در تولید ناخالص داخلی از ۴۰ درصد به ۶۵ درصد
- رتبه پادشاهی در شاخص عملکرد خدمات لجستیک از ۴۹ به ۲۵ در سطح جهانی و ۱ در منطقه ارتقا یابد.
- افزایش درصد صادرات غیرنفتی از ۱۶ درصد به حداقل ۵۰ درصد تولید ناخالص داخلی غیرنفتی
اهداف ذیل وطن طموح:
- افزایش درآمدهای غیرنفتی دولت از ۱۶۳ میلیارد ریال به یک هزار میلیارد ریال در سال
- رسیدن از رتبه ۸۰ به ۲۰ در شاخص اثربخشی دولت
- رسیدن از جایگاه سی و ششم به ۵ جایگاه برتر در شاخص دولت الکترونیک
- افزایش درصد پسانداز خانوارها از کل درآمدشان از ۶ درصد به ۱۰ درصد
- افزایش سهم بخش غیرانتفاعی در تولید ناخالص داخلی از کمتر از ۱ درصد به ۵ درصد
- رسیدن سالانه به ۱ میلیون داوطلب در بخش غیرانتفاعی در مقایسه با ۱۱ هزار نفر در حال حاضر
اقدامات اقتصادی چند سال اخیر عربستان سعودی
حال با توجه به این سند چشم انداز متوجه میشویم که از این ۲۴ هدف ۲۰ هدف بعد اقتصادی دارد که ۴ هدف آن از بخش مجتمع حیوی نگاه گردشگری به اقتصاد دارد. این امر نشان میدهد این کشور حتی در برنامه های فرهنگی و اجتماعی که برای کشور برنامه ریزی کرده به مسائل اقتصادی پرداخته است. جذب گردشگر مذهبی و سیاحتی از این رویکرد پرده برداشته است. با توجه به اقداماتی که ذیل این سند در تمامی حوزه ها مخصوصا در حوزه اقتصاد انجام و پیگیری شده است، حاکمان سعودی مخصوصا بن سلمان و نیز تحلیل گران انتظار این موفقیت ها را با این سرعت طی این چند سال را نداشته اند و خود شگفت زده شده اند، این طور به نظر میرسد که این کشور در این تحقق این امر موفق میشود و میتوان گفت در آینده رقیبی جدی برای کشورهایی همچون ترکیه و امارات و قطر در جذب گردشگر میباشد. باید گفت روابط و سیاست خارجی این کشور نیز روبه تنش زدایی با ایران و جذب سرمایه گذار خارجی از تمام ظرفیت جهانی اعم از چین و روسیه و آمریکا و متحدین اروپایی اش، این توشر را در ذهن می پروراند، که حتی امکان دارد در سال ۲۰۳۰ به فراتر از اهدافش در سند چشم انداز برسد، البته این را همیشه باید در نظر گرفت هیچ روندی ثابت نیست و هیچ چیز قطعی نیست، مخصوصا حال که سرنوشت خیلی از اتفاقات منوط به سرنوشت جنگ اخیر غزه میباشد.
