Suudi Arabistan’a 48 Adet F-35 Satışı İçin Olası Anlaşma
Amerika Birleşik Devletleri, Donald Trump’ın başkanlığında, Suudi Arabistan’ın 48 adet gelişmiş F-35 savaş uçağı satın alma talebini inceliyor. Milyarlarca dolarlık bu anlaşma, ABD Savunma Bakanlığındaki kritik engellerden birini aşmış durumda ve aynı zamanda Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın ziyaretiyle gündeme alınmış bulunuyor.
Bilgi sahibi kaynaklar ve bir Amerikalı yetkili, Riyad’ın 2025 yılının başlarında resmi talebini Trump’a sunduğunu doğruladı. Yıllardır Lockheed Martin üretimi bu savaş uçaklarını almak isteyen Suudi Arabistan, şimdi hava kuvvetlerini modernize etmeyi hedefliyor.
Bu olası satış, Washington’un politikalarında önemli bir değişiklik anlamına geliyor; öyle bir değişiklik ki Orta Doğu’daki askeri dengeleri sarsabilir ve “İsrail’in askeri üstünlüğünü koruma” ilkesini tartışmaya açabilir. İsrail yaklaşık on yıldır F-35’lere sahip ve hâlen bölgede bu uçağı elinde bulunduran tek ülke konumunda.
Bir diğer Amerikalı yetkili, anlaşmanın hâlen idari aşamalarda olduğunu ve nihai hale gelmesi için kabine onayı, Trump’ın imzası ve Kongre’ye bildirim gerektiğini belirtti. Pentagon’daki bir yetkiliye göre, Savunma Bakanlığı Politika Dairesi aylarca bu dosya üzerinde çalıştı ve konu artık bakan seviyesine taşındı.
Pentagon, Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı şu ana kadar resmi bir açıklama yapmaktan kaçındı. Lockheed Martin sözcüsü ise askeri satışların yalnızca hükümetler aracılığıyla gerçekleştiğini ve kararın Washington’a ait olduğunu hatırlattı.
ABD’nin en büyük silah alıcısı konumundaki Suudi Arabistan, hâlihazırda Boeing üretimi F-15 savaş uçaklarının yanı sıra Avrupa yapımı Tornado ve Typhoon uçaklarını kullanıyor. Riyad’ın iki filo F-35 satın alma girişimi, Trump yönetiminin bu ülkeyle savunma işbirliğini açıkça genişletme isteğiyle örtüşüyor.
Konu aynı zamanda daha geniş diplomatik girişimlerle de bağlantılı. Joe Biden yönetimi daha önce F-35 satışını, Riyad ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesini de içeren kapsamlı bir anlaşma çerçevesinde değerlendirmişti, ancak süreç durduruldu. Şimdi Trump, Suudi Arabistan’a silah satışını yeniden öncelik haline getirmiş durumda.
Mayıs ayında Washington, yaklaşık 142 milyar dolar değerinde bir silah paketinin Riyad’a satışını onayladı; Beyaz Saray bu anlaşmayı “ABD tarihinin en büyük savunma işbirliği” olarak nitelendirdi. Ancak Kongre’deki incelemeler F-35 satışının önünde ciddi bir engel oluşturabilir; zira bazı yasa koyucular, Cemal Kaşıkçı cinayeti nedeniyle Suudi Arabistan ile askeri ilişkilere hâlen temkinli yaklaşıyor.
Bu gelişmeler, Suudi Veliaht Prensi’nin 18 Kasım’da Washington’a yapacağı ziyaret öncesine denk geliyor. Trump ile yapılacak görüşmelerde savunma anlaşmasının yanı sıra Suudi Arabistan’ın “İbrahim Anlaşmaları”na katılımı da ana gündem maddeleri arasında olacak. Trump daha önce bir televizyon röportajında Riyad’ın nihayetinde bu anlaşmaya katılacağını iddia etmişti.
