İlham Aliyevin katılımıyla Türkmenbaşında BDT Liderler Zirvesi
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Devlet Başkanları Konseyi toplantısına katılmak üzere Türkmenistan’ın Türkmenbaşı şehrindeki Avaza kompleksine geldi ve varışta Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhammedov tarafından resmî olarak karşılandı.
Bu toplantı, BDT’nin kuruluşunun 35. yıl dönümü vesilesiyle düzenlendi. Aliyev, BDT liderlerinin sınırlı toplantısındaki konuşmasında, bu bölgesel kuruluşun 35 yıllık geçmişine atıfta bulunarak onu siyasi diyalogun sürdürülmesi, karşılıklı fayda sağlayan işbirliğinin geliştirilmesi ve üye ülkeler arasındaki bağların güçlendirilmesi için hayati ve etkili bir zemin olarak nitelendirdi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın bu zirvedeki konuşmasının ana başlıkları, büyük transit hedefleri, önümüzdeki yıllarda BDT dönem başkanlığına hazırlık ve Orta Asya ülkeleriyle, özellikle Türkmenistan’la ilişkilerdi.
Aliyev, Azerbaycan’da yeni ve modern ulaşım ile lojistik altyapılarının kurulduğuna işaret ederek ülkenin Kuzey-Güney ve Doğu-Batı uluslararası koridorlarındaki yerini sağlamlaştırdığını söyledi. Ona göre, 2026 yılının ilk altı ayında Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarından yapılan mal nakliyesi ve transit hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %10 artışla yaklaşık 8 milyon tona ulaştı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, Bakü’nün Doğu-Batı koridoru ile Kuzey-Güney koridorundan mal transit hacmini her güzergâhta 15 milyon tona (yılda toplam 30 milyon ton) çıkarmak için kapsamlı ve uyumlu bir planlama başlattığını duyurdu. Bu hedefe ulaşılması, Hazar Denizi’ndeki liman terminallerinin kapasitesinin geliştirilmesini, demiryolu hatlarının modernizasyonunu, kara transit hatlarının geliştirilmesini ve İran, Rusya ile Orta Asya ülkeleri başta olmak üzere komşu ülkelerle koordinasyonun güçlendirilmesini gerektirecektir.
Aliyev, BDT liderlerinin 2027’de Bakü’nün bu kuruluştaki eş başkanlığına ilişkin kararı desteklemesinden dolayı teşekkür etti ve bunun karşılıklı güveni ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yüksek uluslararası itibarını gösterdiğini belirtti. 2027 yılında Özbekistan BDT dönem başkanlığını üstlenecek ve Bakü, Taşkent’in yanında eş başkan olarak faaliyet gösterecek. Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’e bu örgütün hedeflerini ilerletme ve gelecekteki programları yönetme konusunda başarılar diledi.
Ayrıca, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin 2028’de BDT dönem başkanlığını üstlenmeye ve aynı yılın sonbaharında üye ülkelerin Devlet Başkanları Konseyi toplantısına Bakü’de ev sahipliği yapmaya tamamen hazır olduğunu resmen açıkladı.
Aliyev’in konuşmasının bir başka bölümü Türkmenistan’la ikili ilişkilere ayrılmıştı. Serdar Berdimuhammedov’un sıcak ve geleneksel misafirperverliğinden dolayı teşekkür ederek Bakü ile Aşkabat arasındaki ilişkileri köklü tarihî bağlara, kardeşlik köklerine dayanan ve stratejik ortaklık niteliği taşıyan ilişkiler olarak nitelendirdi ve Türkmenistan’ın kazanımlarının Bakü’yü memnun ettiğini söyledi.
Aliyev, son yıllarda iki ülkenin üst düzey yetkilileri arasındaki karşılıklı diplomasi hareketliliğine işaret ederek 2025 Ağustos’unda Türkmenistan’a yaptığı ziyarete, Türkmenistan Halk Meclisi Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov’un Bakü’ye karşılıklı ziyaretlerine ve bu yıl Haziran’da Serdar Berdimuhammedov’un Azerbaycan Cumhuriyeti’ne yaptığı resmî ziyarete değindi ve bu ziyaretlerin ikili ilişkilere ivme kazandırdığını, ticaret, enerji, ulaşım ve deniz transit alanlarında yeni ufuklar açtığını söyledi.
Aliyev, konuşmasının bir başka bölümünde BDT üyesi ülkelerin liderlerine Laçin şehrinin BDT Kültür Başkenti ilan edilmesine ilişkin kararı destekledikleri için teşekkür etti. Laçin’de düzenlenen etkinliklere işaret ederek bu programların yabancı konuklara bölgenin zengin tarihini, geniş çaplı yeniden inşa sürecini ve hızlı canlanmasını yakından tanıma fırsatı sunduğunu söyledi.
Ayrıca Azerbaycan’da düzenlenen Üçüncü BDT Ülkeleri Oyunları’na değindi; bu spor etkinliği ülkenin yedi şehrinde 11 gün boyunca gerçekleştirildi ve üye ülkelerden binlerce sporcu ile konuk katıldı. Aliyev bu girişimleri spor müsabakalarının ötesinde gördü ve onları halklar arasında dostluğu, karşılıklı güveni ve bağları pekiştiren bir köprü olarak değerlendirdi.
