مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا و واکنش های داخلی ترکیه

مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا و واکنش های داخلی ترکیه

پس از عملیات نظامی ایالات متحده که منجر به دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا شد، این کشور وارد یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ خود شده است. در پی این عملیات، وضعیت اضطراری در ونزوئلا اعلام شد و واشنگتن بیانیه‌ای صادر کرد مبنی بر اینکه «فرآیند گذار را مدیریت خواهد کرد». این اقدام عدم قطعیت در مورد آینده ونزوئلا را تشدید کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز شنبه اعلام کرد که مادورو پس از یک عملیات نظامی گسترده توسط نیروهای آمریکایی دستگیر شده است. رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند که مادورو و همسرش، سیلیا فلورس، در بازداشتگاه متروپولیتن بروکلین در نیویورک نگهداری می‌شوند و با اتهامات مربوط به مواد مخدر و سلاح روبرو هستند. ترامپ تصویری از مادورو را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد که او را با چشمان بسته روی عرشه ناو جنگی یو اس اس ایوو جیما نشان می‌داد.

بامداد شنبه، انفجارهای مهیبی در کاراکاس و چندین پایگاه نظامی رخ داد. دولت ونزوئلا با اعلام وضعیت اضطراری ملی، نیروهای مسلح را به حالت آماده‌باش درآورد. ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی گفت که ایالات متحده «تا زمان دستیابی به یک گذار امن، عادلانه و معقول» بر ونزوئلا حکومت خواهد کرد و شرکت‌های نفتی آمریکایی به فعالیت خود در این کشور ادامه خواهند داد.

طبق گزارش‌ها، دستگیری مادورو توسط نیروی دلتا، واحد ویژه ارتش آمریکا، انجام شد. یک منبع سیا در دولت ونزوئلا نقش مهمی در یافتن مادورو ایفا کرده است. دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفت که این عملیات نتیجه ماه‌ها برنامه‌ریزی بوده و بیش از ۱۵۰ هواپیمای نظامی در آن شرکت داشته‌اند. نیروهای آمریکایی ساعت ۲:۰۱ بامداد وارد مجتمع محل اقامت مادورو شدند و همزمان برق در بیشتر مناطق کاراکاس قطع شد. مادورو و همسرش ابتدا به یک کشتی جنگی آمریکایی منتقل شدند و سپس به نیویورک انتقال یافتند.

ولادیمیر پادرینو لوپز، وزیر دفاع ونزوئلا، اعلام کرد که این حملات مناطق مسکونی را نیز تحت تأثیر قرار داده و اطلاعات مربوط به تلفات در حال جمع‌آوری است. ترامپ گفت ارتش آمریکا برای «موج دوم» عملیات آماده است، اما حمله اولیه «به اندازه کافی قوی» بوده است.

پم بوندی، دادستان کل آمریکا، اعلام کرد که مادورو و همسرش در دادگاه فدرال ناحیه جنوبی نیویورک محاکمه خواهند شد. اتهامات شامل توطئه تروریسم مواد مخدر، واردات کوکائین، در اختیار داشتن مسلسل و مواد منفجره و توطئه مسلحانه علیه آمریکا است.

در همین حال، اکرم امام اوغلو، نامزد ریاست جمهوری حزب جمهوری خواه خلق ترکیه و شهردار سابق استانبول، در بیانیه‌ای مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا را نقض قوانین بین‌المللی دانست و از موضع ترکیه در سیاست خارجی انتقاد کرد. او گفت: «آنچه ترکیه در این دوره حساس به آن نیاز دارد، رفتار غیراصولی و دمدمی مزاج نیست، بلکه صدای عقل سلیم و حاکمیت قانون بودن است.» امام اوغلو تأکید کرد که اقتدارگرایی یک حکومت، مداخله نظامی خارجی را توجیه نمی‌کند و راه‌حل باید بر اساس قوانین بین‌المللی و اراده مردم ونزوئلا باشد. او افزود: «صدای ترکیه ضعیف بود، این وضعیت به اعتبار کشور ما آسیب می‌رساند.»

در ادامه واکنش‌ها، بحران دیگری در درون حزب عدالت و توسعه ترکیه بر سر موضوع ونزوئلا بروز کرد. دولت باحچلی، رهبر حزب حرکت ملی، در بیانیه‌ای مداخله آمریکا را با کودتای نافرجام ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶ در ترکیه مقایسه کرد و گفت: «آمریکا که در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶ در برابر اراده ملت ترکیه نتوانست به اهداف خود برسد، اکنون روش مشابهی را در ونزوئلا به کار گرفته است.»

پس از این بیانیه، سلیمان سویلو، وزیر کشور سابق، در رسانه‌های اجتماعی حمایت خود را از دولت باحچلی ابراز کرد و نوشت: «ما همان جایی ایستاده‌ایم که در ۱۵ ژوئیه ایستاده بودیم.» همچنین مهمت اوچوم، مشاور ارشد ریاست جمهوری، اظهار داشت: «با ماجرای مادورو، تهدید یک دولت یاغی امپریالیست به وضوح به تهدیدها اضافه شده است. امروز، بیش از هر زمان دیگری، تشدید مبارزه ضد امپریالیستی و تقویت همکاری ضد امپریالیستی دولت-ملت‌ها ضروری است.»

با وجود این واکنش‌ها، سکوت کاخ ریاست جمهوری و رهبری حزب عدالت و توسعه ترکیه در برابر مداخله آمریکا در ونزوئلا ادامه یافت و هیچ ارزیابی جامعی ارائه نشد. این سکوت در محافل سیاسی ترکیه به عنوان نشانه‌ای از اختلافات داخلی و ضعف در موضع‌گیری بین‌المللی تعبیر شده است.