مریم قاسم پور
کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه و شمال آفریقا
۱۰ آذر ۱۴۰۲
پارلمان ترکیه در حال بررسی پروتکل عضویت سوئد در ناتو
به گزارش رویترز ۲۳ اکتبر۲۰۲۳ رجب طیب اردوغان،رئیس جمهور ترکیه روز دوشنبه لایحه ای را برای تصویب پیشنهاد عضویت سوئد در ناتو به پارلمان ارائه کرد،اقدامی که مورد استقبال استکهلم قرار گرفت زیرا راه را برای پیوستن این کشور به ائتلاف دفاعی غرب باز می کند. درخواست عضویت سوئد در ناتو در می ۲۰۲۲ ارائه شد و به دلیل عدم پذیرش از طرف ترکیه و مجارستان به حال تعلیق درآمد. از دلایل عمده مخالفت ترکیه با عضویت سوئد،حمایت این کشور از شبه نظامیان کرد (PKK) عنوان شد. با این حال از زمان بازگشایی پارلمان، مقامات ترکیه بارها گفته اند که استکهلم باید گام های مؤثرتری برای سرکوب شبه نظامیان غیرقانونی بردارد تا بتواند پیشنهاد عضویت خود را تصویب کند. حزب کارگران کردستان (PKK) توسط ترکیه، اتحادیه اروپا و ایالات متحده یک سازمان تروریستی شناخته می شود. از این رو، ترکیه در تلاش است تا با بهره گیری از این موضوع مخالفین خود را کنار بگذارد. بر این اساس، روز دوشنبه لایحه تصویب سوئد سرانجام به جلو رفت. ریاست جمهوری ترکیه در شبکه اجتماعی ایکس بدون اشاره به جزئیات گفت: پروتکل الحاق سوئد به ناتو در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۳ توسط رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه امضا شد و به مجلس ملی ترکیه ارجاع شد . نخست وزیر سوئد Ulf Kristersson در ایکس گفت «اکنون نوبت رسیدگی مجلس است» دبیرکل ناتو Jens Stoltenberg گفت که مشتاقانه منتظر”رای گیری سریع” در پارلمان ترکیه و استقبال از سوئد، به عنوان متحد است. به گفته یک دیپلمات اروپایی، Stoltenberg در یادداشتی به اعضای ناتو در نشست ۲۸و۲۹ نوامبر، احتمال پیوستن سوئد به ائتلاف را در این نشست مطرح کرد. پارلمان مجارستان همچنین باید درخواست عضویت سوئد را تصویب کند. وزیر امور خارجه سوئد گفت اکنون که روند تصویب در آنکارا آغاز شده است، فرض می کنیم که به زودی در بوداپست نیز همین اتقاق خواهد افتاد.
پارلمان ترکیه در حال بررسی پروتکل عضویت سوئد در ناتو
ایالات متحده نیز از این اقدام ترکیه استقبال کرد Matthew Mille سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت که ایالات متحده مشتاقانه منتظر است که این لایحه در پارلمان ترکیه در اسرع وقت تصویب شود. ترکیه که دومین ارتش بزرگ ناتو را در اختیار دارد، مدتهاست که به دنبال مجوز کنگره آمریکا برای فروش ۲۰ میلیارد دلاری جت های F-16 و کیت های نوسازی است. ترکیه همچنین خواهان این است که دوباره در برنامه هواپیماهای F-35 قرار گیرد، برنامه ای که پس از خرید سامانه های دفاع موشکی S-400 از روسیه ممنوع شد.
اردوغان همچنین قبلا پیشنهاد پذیرش سوئد در ناتو را به حمایت ایالات متحده از این درخواست مرتبط کرده بود، با این حال ترکیه چارچوب زمانی برای تصویب آن تعیین نکرده است. این لایحه در دستور کار کمیسیون امور خارجه مجلس قرار می گیرد و کمیسیون باید برای تصویب به مجمع عمومی ارسال شود، اما مشخص نیست آنکارا چه زمانی رای گیری را برنامه ریزی می کند. حزب عدالت و توسعه اردوغان، همراه با شرکای ملی گرا و اسلام گرای خود،۳۲۲ کرسی از ۶۰۰ کرسی پارلمان را در اختیار دارد. سینان اولگن، دیپلمات سابق و مدیر مرکز مطالعات اقتصادی و سیاست خارجی مستقر در استانبول،گفت «در واقع اگر مطرح شود تصویب خواهد شد» مگر اینکه اردوغان موضع منفی اتخاذ کند که بر رای حزب عدالت و توسعه تاثیر بگذارد. سوئد و فنلاند یک سال پیش پس از حمله روسیه به اکراین برای پیوستن به ناتو درخواست دادند. عضویت فنلاند در ماه آوریل، در یک توسعه تاریخی ائتلاف، امضا شد، اما پیشنهاد سوئد توسط ترکیه و مجارستان متوقف شد. سوئد همچنان منتظر تصویب و رای پارلمان ترکیه است.
