ABD Büyükelçisi’nin Büyük İsrail Açıklamalarına Yaygın Tepki
ABD’nin Siyonist rejim Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, “İsrail’in Nil’den Fırat’a kadar olan topraklar üzerinde hak sahibi olduğu” yönündeki tartışmalı sözlerinin ardından Arap ve İslam ülkeleri ile uluslararası kuruluşlardan geniş çaplı kınama ve eleştiri dalgası yükseldi. Amerikalı gazeteci Tucker Carlson’a verdiği röportajda dile getirilen bu ifadeler; Ürdün, Suudi Arabistan, Mısır, Irak, Kuveyt, Umman, Filistin’in yanı sıra Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı’ndan sert tepki topladı.
Ürdün Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklamayla bu sözleri “kışkırtıcı ve sorumsuzca” olarak nitelendirerek, bu açıklamaların diplomatik teamülleri ihlal ettiğini, uluslararası hukuka ve BM Şartı’na aykırı olduğunu ve bölge ülkelerinin egemenliğine hakaret anlamı taşıdığını vurguladı. Bakanlık Sözcüsü Fuad el-Mecali, bu sözlerin ABD Başkanı Donald Trump’ın Batı Şeria’nın ilhakına karşı olduğu yönündeki açıklanan tutumuyla çeliştiğine işaret ederek, Filistinlilerin başkenti Doğu Kudüs olan 1967 sınırları temelinde bağımsız bir devlet kurma konusundaki vazgeçilmez hakkını vurguladı.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı da yazılı bir açıklamayla Amerika Birleşik Devletleri’nden bu sözlere ilişkin “net bir tutum” belirlemesini talep etti. Riyad yönetimi bu sözleri “tehlikeli” ve “küresel barışa tehdit” olarak nitelendirerek, bu yaklaşımın bölge ülkeleriyle olan ayrıcalıklı ilişkilere saygısızlık olduğunu ve düşmanlıkları körüklediğini belirtti.
Arap Birliği Genel Sekreteri de X sosyal medya platformunda bu açıklamaları kınayarak, bunların diplomatik yasa ve normları ihlal ettiğini ve sağduyuyla bağdaşmadığını ifade etti. Bu tür aşırı söylemlerin dini ve milli duyguları tahrik ettiği ve bölge istikrarını tehlikeye attığı uyarısında bulundu.
Filistin Dışişleri Bakanlığı da söz konusu açıklamaları şiddetle kınayarak, bunu “ülkelerin egemenliğine açık bir saldırı çağrısı” ve İsrail’in Filistin halkına yönelik “soykırım ve zorunlu göç” politikalarına açık bir destek olarak tanımladı. Açıklamada, bu tür tutumların ABD Başkanı’nın bölgede kalıcı barışa ulaşılması yönündeki beyan edilen görüşüyle bağdaşmadığı vurgulandı.
Mısır Dışişleri Bakanlığı da bu açıklamaları kınarken, Siyonist rejimin Filistin ve Arap toprakları üzerindeki her türlü egemenlik iddiasının geçersiz olduğunu vurguladı. Kahire yönetimi bu sözleri, uluslararası hukuk ilkelerinin açık bir ihlali ve Gazze Şeridi’ndeki savaşı sona erdirme çabalarıyla çelişen bir tutum olarak değerlendirdi.
İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) da yazılı açıklamasında bu açıklamaları “tehlikeli ve sorumsuzca” bularak, bu tür aşırı ideolojik söylemlerin İsrail’i işgal, yerleşim ve toprak ilhakı gibi yasa dışı eylemlerini sürdürmeye teşvik ettiği ve bölge istikrarını tehdit ettiği uyarısında bulundu.
Irak Dışişleri Bakanlığı bu açıklamaları “tehlikeli bir aşırılık” göstergesi ve ülkelerin egemenliği ile toprak bütünlüğünün ihlali olarak nitelendirdi. Kuveyt de açıklamayı “sorumsuzca” ve uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak tanımlayarak, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkına verdiği desteği yineledi. Umman ise bu sözlere şiddetle tepki göstererek, bunun barış umudunu zayıflattığını ve bölge güvenliği için tehdit oluşturduğunu belirtti; bağımsız Filistin devletinin kurulmasına verdiği desteği yineledi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de X sosyal medya platformunda bu açıklamalara tepki göstererek, Huckabee’nin iddiasının Amerika Birleşik Devletleri’nin Siyonist rejimin soykırımındaki suç ortaklığını kanıtladığını yazdı. Sözcü bu aşırı sözleri kınarken, bunların Filistinlilere karşı işlenen suçları ve bölge ülkelerine yönelik saldırganlığı teşvik ettiğini belirtti.
Mike Huckabee bu açıklamaları Tucker Carlson’ın “Vaat Edilmiş Topraklar” kavramına ilişkin sorusuna yanıt olarak dile getirdi. İncil’e atıfta bulunarak, Nil’den Fırat’a kadar olan bölgenin Tanrı tarafından İsrail’e vaat edildiğini ve “tümünün İsrail tarafından sahiplenilmesinin iyi olacağını” söyledi. Bu sözler, daha önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da “Büyük İsrail” fikrine bağlılığını vurguladığı bir dönemde geldi. Amerikan The Hill gazetesi de bu açıklamalara yer verirken, ABD Ordusu emekli Albayı Lawrence Sellin X’te, ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği’nin Amerikan halkından ziyade İsrail hükümetini temsil ediyor gibi göründüğünü yazdı.
