İstanbul, İran ile üç Avrupa gücü arasındaki hassas görüşmelere ev sahipliği yapıyor
İsrail’in saldırıları nedeniyle kesintiye uğrayan görüşmelerin ardından, İran ve Avrupa ülkelerinin heyetleri, nükleer krize bir çözüm bulmak için İstanbul’daki İran konsolosluğunda ikinci kez bir araya geldi. Dışişleri bakan yardımcıları düzeyinde ve kapalı kapılar ardında gerçekleşen bu toplantıda İran’ı Mecit Tahirvançi ve Kazım Gribabadi temsil etti.
Görüşmelerin arka planı: 2015 nükleer anlaşması taraflarının talebiyle müzakereler yeniden başladı. İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan E3 grubu, 18 Ekim’de “tetikleyici mekanizma”nın süresinin dolmasından önce diplomatik bir çözüm bulmaya çalışıyor. İran, bu ülkelerin BM yaptırımlarını bu mekanizmayı devreye sokarak geri getirebileceği endişesini taşıyor.
Gerilimin tarihçesi: 2015 nükleer anlaşması, İran ile küresel güçler arasında İran’ın nükleer faaliyetlerini azaltması karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu. Ancak ABD’nin 2018’de tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmesi ve Avrupa’nın bunu telafi etmemesi, İran’ın yükünü kademeli olarak azaltmasına ve yüksek seviyede zenginleştirmeye geri dönmesine neden oldu. Şimdi İngiltere, Fransa ve Almanya, “snapback” mekanizmasını devreye sokacaklarını tehdit ediyor.
İran’ın tepkisi: İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçı, bu tehdidin hukuki bir dayanağı olmadığını belirterek, Avrupalıların anlaşmanın ilkelerini kendilerinin ihlal ettiğini ve işbirliği rollerini kaybettiklerini vurguladı.
