نگرانی اسرائیل از بازگشت ترکیه به برنامه F35

احتمال انتقال سامانه‌های پدافند هوایی S-400 ترکیه به امارات متحده عربی، به یکی از موضوعات مهم در تحولات دیپلماتیک منطقه تبدیل شده است. اسرائیل با این انتقال مخالف است و برای منصرف کردن ابوظبی از خرید این سامانه‌ها فشار وارد می‌کند.

ترکیه نخستین محموله S-400 را در سال ۲۰۱۷ از روسیه سفارش داد و در ژوئیه ۲۰۱۹ تحویل گرفت. پس از آن، واشنگتن آنکارا را از برنامه جنگنده تهاجمی F-35 خارج و تحویل جنگنده‌های تولیدشده برای ترکیه را متوقف کرد. ترکیه همچنین در سال ۲۰۲۰ از سوی آمریکا در چارچوب قانون کاتسا تحریم شد.

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در ۲۶ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت انتقال S-400 ترکیه به کشور ثالث ممکن است، اما نیازمند تأیید مسکو است. او افزوده کشور خریدار باید با روسیه روابط دوستانه داشته باشد و درباره عدم ارسال این سامانه‌ها به اوکراین تضمین ارائه کند.

آنکارا در ماه‌های اخیر گزینه‌های مختلفی را برای عبور از مسئله S-400 بررسی کرده است. یکی از این گزینه‌ها که ابتدا در رسانه‌های ترکیه مطرح و سپس توسط وال استریت ژورنال نیز منتشر شد، فروش سامانه‌ها به امارات است. در صورت تحقق چنین فروشی، ترکیه می‌تواند این سامانه‌ها را از خاک خود خارج کند و گامی مهم برای حل بحران تحریم‌ها با آمریکا بردارد.

تام براک، سفیر آمریکا در آنکارا، گفته بود “اختلاف S-400 میان ترکیه و آمریکا حل خواهد شد. این روند ممکن است زمان‌بر باشد و دو طرف روی تحریم‌های کاتسا و دیگر شروط کنگره آمریکا کار می‌کنند.” از دید واشنگتن خروج S-400 و تجهیزات مرتبط با آن از خاک ترکیه برای فروش دوباره F-35 به آنکارا اهمیت کلیدی دارد.

مانع اصلی فروش S-400 به امارات روسیه نیست. آنکارا و مسکو درباره فروش احتمالی به تفاهم رسیده‌اند، اما اسرائیل برای جلوگیری از خرید این سامانه توسط امارات بر ابوظبی فشار می‌آورد. نگرانی اصلی اسرائیل این است که با حل مسئله S-400، تحریم‌های کاتسا لغو شود و ترکیه به برنامه F-35 بازگردد.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، پیش‌تر آشکارا با دستیابی ترکیه به F-35 مخالفت کرده بود. اسرائیل معتقد است ناوگان F-35 ترکیه می‌تواند توازن نظامی منطقه و محاسبات امنیتی این کشور را تغییر دهد. از این رو، از دید اسرائیل باقی ماندن S-400‌های بی‌استفاده در ترکیه می‌تواند برای تل‌آویو مطلوب‌تر از بازگشت آنکارا به F-35 باشد.