مصاحبه خبرگزاری آناتولی با فواد ایزدی و حامد روشن چشم و سامان نیازی

مصاحبه خبرگزاری آناتولی با فواد ایزدی و حامد روشن چشم و سامان نیازی

با تشدید عدم قطعیت در پرونده هسته‌ای و فشار تحریم‌ها، ایران همزمان به تقویت آمادگی‌های نظامی برای مقابله با تهدیدات احتمالی ادامه می‌دهد.

پس از بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، تهران اعلام کرد برنامه‌ای برای مذاکره با اروپا ندارد، اما درِ گفت‌وگو با ایالات متحده را باز گذاشته است. این موضع در حالی اتخاذ شد که بحث‌ها درباره خروج احتمالی از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و افزایش آمادگی‌های نظامی علیه تهدیدات اسرائیل و آمریکا شدت گرفته است.

مکانیسم «اسنپ‌بک» در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، ۲۸ سپتامبر و پس از ناکامی بریتانیا، فرانسه و آلمان در دستیابی به توافق فعال شد. به این ترتیب، تحریم‌هایی که در سال ۲۰۱۵ با اجرای برجام لغو شده بود، بار دیگر به صورت خودکار بازگشت و تحریم‌های یکجانبه آمریکا و اروپا را به تحریم‌های الزام‌آور بین‌المللی تبدیل کرد. با این حال، روسیه و چین این تحریم‌ها را «غیرقانونی» خواندند.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، ۶ اکتبر در یک نشست خبری گفت اروپا مانع روند دیپلماتیک است و ایران تنها مذاکره با آمریکا را مدنظر دارد. همزمان، توافق اخیر ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای ازسرگیری بازرسی‌ها به حالت تعلیق درآمد و طرح خروج از NPT در مجلس مطرح شد؛ موضوعی که با مخالفت دولت و هشدار درباره پیامدهای آن همراه بوده است.

در غیاب بازرسی‌های هسته‌ای، برنامه اتمی ایران در وضعیت بلاتکلیفی قرار گرفته است. در سطح نظامی نیز، سردار سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، از آمادگی کامل برای پاسخ به هرگونه حمله احتمالی خبر داده است. گزارش‌ها حاکی است ایران موشک‌های ضدکشتی را در جزایر استراتژیک خلیج فارس مستقر کرده و نسبت به هرگونه اقدام علیه نفتکش‌های خود هشدار داده است.

مصاحبه خبرگزاری آناتولی با فواد ایزدی و حامد روشن چشم و سامان نیازی

فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار آناتولی تأکید کرد که ایران در موضوع هسته‌ای درِ مذاکره را نبسته است. او یادآور شد که درست پیش از حملات اسرائیل در ژوئن، روند گفت‌وگو میان ایران، آمریکا و اروپا ادامه داشت، اما به گفته او عملیات آمریکا با نام «چکش نیمه‌شب» عملاً میز مذاکره را در هم شکست.

او افزود که پس از پایان جنگ، ایران بار دیگر مذاکراتی را با اروپایی‌ها آغاز کرد، اما آن‌ها با همکاری آمریکا مکانیسم ماشه را فعال کردند و تحریم‌ها بازگشت. به باور او، اروپا توانایی عمل مستقل از آمریکا را ندارد و مذاکره با آن‌ها بی‌فایده است. او همچنین تجربه ایران با آمریکا را «دردناک» توصیف کرد و گفت رهبران ایران به دنبال راه‌های جدی‌تر هستند.

وی در ادامه به بحث خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) پرداخت و توضیح داد که بسیاری از نمایندگان مجلس معتقدند این معاهده برای ایران سودی نداشته و تنها محدودیت ایجاد کرده است. او احتمال خروج را «ممکن» دانست.

ایزدی درباره احتمال حمله مجدد اسرائیل و آمریکا هشدار داد که اگر چنین اتفاقی رخ دهد، ایران این بار هزینه‌ای جدی به طرف مقابل تحمیل خواهد کرد. او در پاسخ به ادعای نخست‌وزیر اسرائیل درباره موشک‌های دوربرد ایران نیز گفت هیچ قانون بین‌المللی برد موشک‌ها را محدود نمی‌کند و ایران می‌تواند چنین موشک‌هایی تولید کند.

وی همچنین درباره احتمال توقیف نفتکش‌های ایران توسط آمریکا هشدار داد که چنین اقدامی می‌تواند به درگیری مستقیم در خلیج فارس منجر شود و ایران به آن پاسخ نظامی خواهد داد.

حامد روشن چشم، استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار آناتولی گفت پس از فعال شدن مکانیسم ماشه، اروپا عملاً نقش خود را در روند دیپلماتیک از دست داده است. او تأکید کرد که مسئله هسته‌ای ایران اساساً یک معادله ایران و آمریکا است و تجربه گذشته نشان داده هرگاه دو طرف به توافق برسند، امکان حل بحران وجود دارد. به باور او، ایران بار دیگر برای حل این موضوع به آمریکا رجوع خواهد کرد.

روشن چشم اختلاف نظر میان مجلس و دولت درباره خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) را ناشی از ترکیب سیاسی دانست و توضیح داد که مجلس تحت نفوذ محافظه‌کاران و دولت تحت نفوذ اصلاح‌طلبان است. او افزود هرچند این دو رویکرد متفاوت‌اند، اما در عمل مکمل یکدیگر محسوب می‌شوند.

وی هشدار داد که خروج از NPT می‌تواند ابهام بین‌المللی درباره نیت ایران را افزایش دهد و به تشدید تنش‌ها منجر شود. روشن چشم همچنین گفت پس از حملات اسرائیل، مسیر دیپلماتیک برای حل مسئله هسته‌ای پیچیده‌تر شده است. او درباره احتمال توقیف نفتکش‌های ایران نیز هشدار داد که چنین اقدامی می‌تواند به درگیری مستقیم در خلیج فارس منجر شود. به گفته او، احتمال تنش و درگیری در تنگه هرمز بسیار بالاست و اگر جنگی آغاز شود، این بار خلیج فارس، تنگه هرمز و خلیج عدن همزمان درگیر خواهند شد.

سامان نیازی، کارشناس روابط بین‌الملل، در گفت‌وگو با خبرنگار آناتولی اظهار داشت که ایران در مذاکرات با غرب، به‌ویژه ایالات متحده، از اصول منطقی عدول نکرده و در حالی که به دنبال راه‌حل دیپلماتیک بوده، هدف حملات اسرائیل و آمریکا قرار گرفته است. او افزود که بی‌اعتمادی عمیقی نسبت به آمریکا وجود دارد و ایران در واکنش به تهدیدهای اسرائیل و آمریکا به تقویت آمادگی‌های نظامی خود ادامه می‌دهد.

به گفته نیازی، ایران برای هر سناریویی، چه سیاسی، چه اجتماعی و چه نظامی، آماده است. او درباره احتمال خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیز گفت این معاهده یکی از گزینه‌های روی میز ایران است و رهبران کشور هر زمان که آن را در راستای منافع ملی بدانند، از آن استفاده خواهند کرد. نیازی تأکید کرد که در ایران هیچ اختلافی میان نهادهای حکومتی درباره منافع ملی وجود ندارد.

گزارش خبری خبرگزاری آناتولی در پیوند قابل مشاهده است: پیوند